Sylabus przedmiotu Farmakogenomika

1.	Metryczka	
Nazwa Wydziału:	Wydział Farmaceutyczny WUM	
Program kształcenia (kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów, np. Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny, studia stacjonarne):	Farmacja, jednolite studia magisterskie, studia stacjonarne i niestacjonarne
Profil praktyczny 	
Rok akademicki:	2019/2020	
Nazwa modułu/przedmiotu:	FARMAKOGENOMIKA	
Kod przedmiotu (z systemu Pensum):	40504	
Jednostka/i prowadząca/e kształcenie:	Zakład Biochemii i Farmakogenomiki 
Katedra Biochemii i Chemii Klinicznej	
Kierownik jednostki/jednostek:	Prof. dr hab. Grażyna Nowicka	
Rok studiów (rok, na którym realizowany jest przedmiot):	Rok V	
Semestr studiów (semestr, na którym realizowany jest przedmiot):	Semestr 9	
Typ modułu/przedmiotu (podstawowy, kierunkowy, fakultatywny):	Przedmiot kierunkowy 	
Osoby prowadzące (imiona, nazwiska oraz stopnie naukowe wszystkich wykładowców prowadzących przedmiot):	Dr hab. n. farm. Małgorzata Wrzosek 
Prof. dr hab. Grażyna Nowicka
	
Erasmus TAK/NIE (czy przedmiot dostępny jest dla studentów w ramach programu Erasmus):	TAK	
Osoba odpowiedzialna za sylabus (osoba, do której należy zgłaszać uwagi dotyczące sylabusa):	Dr hab. n. farm. Małgorzata Wrzosek	
Liczba punktów ECTS:	2	
2.	Cele kształcenia  	
1.	Zapoznanie studentów z najnowszymi danymi na temat wykorzystania markerów genetycznych w przewidywaniu skuteczności leczenia farmakologicznego, oceny prawdopodobieństwa wystąpienia efektów ubocznych oraz oceny ryzyka rozwoju procesów patologicznych
2.	Wykształcenie umiejętności posługiwania się markerami genetycznymi i korzystania z nowych danych naukowych określających ich użyteczność w praktyce klinicznej
3.	 Kształtowanie zdolności do twórczego rozwiązywania problemów w oparciu o nowoczesne narzędzia badawcze z zakresu genomiki
4.	Kształtowanie umiejętności interpretacji nowych danych naukowych z zakresu farmakogenomiki poprzez przygotowywanie prezentacji opartych na wynikach badań naukowych oraz umiejętności stawiania nowych pytań i szukania odpowiedzi poprzez przygotowywanie programów badawczych	

3.	Wymagania wstępne 	
1.	Zna mechanizmy metabolizmu leków
2.	Zna mechanizmy regulacji procesów metabolicznych i ich modyfikacji przez środki farmakologiczne 
3.	Zna główne czynniki wpływające na właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne leków 
4.	Zna patogenezę chorób występujących z dużą częstością oraz zasady ich leczenia 
5.	Zna podstawy genetyki oraz genetycznego zróżnicowania populacji 
6.	Zna podstawowe metody stosowane w badaniach genetycznych.	
4.	Przedmiotowe efekty kształcenia	
Lista efektów kształcenia	
Symbol przedmiotowego efektu kształcenia	Treść przedmiotowego efektu kształcenia	Odniesienie do efektu kierunkowego (numer)	
W1	Wymienia udokumentowane w dotychczasowych badaniach farmakogenomicznych warianty genetyczne istotne w ocenie skuteczności i bezpieczeństwa terapii farmakologicznej	D.W14	
W2	Wymienia wynikające z dotychczasowych badań farmakogenomicznych wskazania i przeciwwskazania do stosowania określonych leków	D.W19	
W3	Przedstawia zasady indywidualizacji farmakoterapii uwzględniające różnice w działaniu leków spowodowane czynnikami genetycznymi	E.W12	
U1.	Uzasadnia wpływ czynników genetycznych na skuteczność i bezpieczeństwo leków oraz konieczność zmian dawkowania leku u indywidualnego chorego w zależności od czynników genetycznych	D.U7
D.U10	
U2	Przewiduje wystąpienie działania niepożądanego leku w oparciu o badania genetyczne	D.U48	
U3	Interpretuje wyniki badań farmakogenomicznych	E.U35 	
5.	Formy prowadzonych zajęć	
Forma	Liczba godzin	Liczba grup	Minimalna liczba osób 
w grupie	
Wykład	10	1		
Seminarium	20	uzależniona od liczby studentów		
Ćwiczenia				
6.	Tematy zajęć i treści kształcenia	
Wykład1. Indywidualizacja działań terapeutycznych - miejsce farmakogenomiki. Markery genetyczne w ocenie ryzyka chorób oraz przewidywaniu skuteczności i bezpieczeństwa terapii (W1)
Wykład2. Narzędzia farmakogenomiki – technologie, metody badawcze, metody statystyczne Wykrywanie i pomiar zmienności genetycznej, narzędzia skriningowe i diagnostyczne (W3). 
Wykład3. Farmakogenomika w chorobach układu krążenia (W1, W2, W3)
Wykład4. Farmakogenomika w leczeniu zaburzeń gospodarki lipidowej i węglowodanowej (W1, W2, W3)
Wykład5. Farmakogenomika a Nutrigenomika. Zastosowanie badań genetycznych w ocenie interakcji między lekami a żywnością oraz ich wpływie na skuteczność i bezpieczeństwo terapii (W3, U1)
S1. Farmakogenetyka i farmakogenomika – podstawy, zasady, perspektywy. Diagnoza genetyczna a terapia (U1, U2)
S2. Farmakogenomika w leczeniu chorób nowotworowych (W1, W2, W3,U3)
S3. Farmakogenomika w psychiatrii w świetle danych z piśmiennictwa światowego (W1,W2,U1,U2)
S4. Najnowsze badania z zakresu farmakogenomiki – przegląd piśmiennictwa światowego. Przedstawienie prezentacji przygotowanych przez studentów i ich omówienie (U3, U2, U1)
S5. Zastosowanie osiągnięć farmakogenomiki w praktyce. Spojrzenie farmaceuty. Przedstawienie prezentacji przygotowanych przez studentów i ich omówienie (U3, U2, U1)
S6. Przygotowanie programu badawczego z zakresu farmakogenomiki. Koncepcja medycyny spersonalizowanej. Przedstawienie prezentacji przygotowanych przez studentów i ich omówienie (U3, U2, U1)
	
7.	Sposoby weryfikacji efektów kształcenia	
Symbol przedmiotowego efektu kształcenia	Symbole form prowadzonych zajęć	Sposoby weryfikacji efektu kształcenia	Kryterium zaliczenia	
W1-W3, U1-U3	Wykład, S	Kolokwium	Minimum 60%	
U1-U3	S	Prezentacja i dyskusja	Minimum 50%	
8.	Kryteria oceniania	
Forma zaliczenia przedmiotu: zaliczenie na ocenę (test jednokrotnego wyboru) 	
Ocena	kryteria	

	Warunek dopuszczenia do kolokwium: wykonanie oraz przedstawienie prezentacji. Uzyskanie z prezentacji mniej niż 3 punkty obniża punktację uzyskaną z kolokwium o 1 punkt. Kolokwium (zaliczenie min. 60%)  obejmujące treści omawiane podczas wykładów i seminariów odbędzie się na zakończenie cyklu zajęć.	
2,0 (ndst)	Mniej niż 60% 	
3,0 (dost)	60-68 %	
3,5 (ddb)	69-77 %	
4,0 (db)	78-85%	
4,5 (pdb)	86-94%	
5,0 (bdb)	> 95 %	
9.	Literatura 	
Literatura obowiązkowa:
1.	Nowicka G. Farmakogenomika w chorobach układu krążenia. Czynnki Ryzyka 2014 (1/77):3-14
2.	Practical recomendations for pharmacogenomics based prescription: 2010 ESF-UB Conference on Parmacogenetics and Pharmacogenomics. Parmacogenomics 2011, 12(1):113-124 (publikacja w pub med)
3.	Pharmacogenomics: The Search for Individualized Therapies: Julio Licinio, Ma-Li Wong , WILEY-VCH, Germany, 2002 ISBN: 3527303804 - książka dostępna w bibliotece.
Literatura uzupełniająca
1.	Pharmacogenomics. Methods and Protocols. (Methods in Molecular Biology 311). Ed. Federico Innocenti. Humana Press 2005.
2.	W.Kalow, U. A.Meyer, R.F.Tyndde. Pharmacogenomics. Taylor &Francis 2005
3.	Pharmacogenomics and Personalized Medicine. Ed. Nadine Cohen. Humana Press 2008
4.	SEARCH Collaborative Group, Link E, Parish S, Armitage J, Bowman L, Heath S, Matsuda F, Gut I, Lathrop M, Collins R. SLCO1B1 variants and statin-induced myopathy--a genomewide study. N Engl J Med. 2008, 359:789-99.
5.	Zineh I. Pharmacogenetics of response to statins. Curr Atheroscler Rep. 2007, 9:187-94
6.	ACCF/AHA Clopidogrel Clinical Alert: Approches to the FDA “Boxed Warning”. J Am Coll Cardiol 2010, 56(4), http://content.onlinejacc.org/cgi/content/full/j.jacc.2010.05.013v1
7.	International Warfarin Pharmacogenetics Consortium, Klein TE, Altman RB, Eriksson N, Gage BF, Kimmel SE, Lee MT, Limdi NA, Page D, Roden DM, Wagner MJ, Caldwell MD, Johnson JA. Estimation of the warfarin dose with clinical and pharmacogenetic data. N Engl J Med. 2009, 360:753-64.	
10.	Kalkulacja punktów ECTS (1 ECTS = od 25 do 30 godzin pracy studenta)	
Forma aktywności	Liczba godzin	Liczba punktów ECTS	
Godziny kontaktowe z nauczycielem akademickim:	
Wykład	10	0,33	
Seminarium	20	0,67	
Ćwiczenia			
Samodzielna praca studenta (przykładowe formy pracy): 	
Przygotowanie studenta do zajęć (w tym przygotowanie prezentacji)	20	0,67	
Przygotowanie studenta do zaliczeń	10	0,33	
Razem	60	2	
11.	Informacje dodatkowe 	
Kontakt dr hab. n. farm. Małgorzata Wrzosek        malgorzata.wrzosek@wum.edu.pl
Materiały dla studentów dostępne na stronie www Zakładu 

Podpis Kierownika Jednostki                                              Podpis osoby odpowiedzialnej za sylabus

prof. dr hab. Grażyna Nowicka                                                           dr hab. Małgorzata Wrzosek